Roma Antlaşması, 25 Mart 1957 tarihinde Fransa, Batı Almanya, İtalya, Benelüks ülkeleri Belçika, Hollanda ve Lüksemburg başbakanları ve dışişleri bakanları arasında Roma’da imzalanan ve bağımsız bir uluslararası örgüt olan Avrupa Ekonomik Topluluğu’nu (AET) oluşturan antlaşmadır. 1 Ocak 1958 tarihinden başlayarak yürürlüğe girmiştir. Roma Antlaşması’nın imzalandığı gün EURATOM’u (Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu) kuran bir antlaşma da imzalanmıştır. Ayrıca varolan AKÇT’ye (Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu) iki yeni üye katılmıştır.
Bununla birlikte iki diğer antlaşma da Roma Antlaşmaları olarak adlandırılmıştır.
Yapılan antlaşmalar sadece barış ve refaha, Avrupa’nın ortak çıkarlarını koruyacak bir ortak pazara yönelik olmamakla birlikte aynı zamanda “Avrupa halkları arasında daha da yakın bir birlik” amacını taşımaktadır. Roma Antlaşmaları ve buna bağlı birliklerin temelleri değişik kültür, dil ve gelenek-göreneklere sahip, farklı ülkelerden oluşan bu büyük aile, özgürlük, hukuk gücü, insan haklarına saygı ve eşitlik ilkesi üzerine kurulmuştur. Bir diğer önemli nokta ise imza töreninin simgesel özelliğidir. Bu tören; Avrupa Savunma Teşkilatı başarısızlığından bu kadar kısa süre sonra gerçekleşmiştir.
Bu antlaşmalardan en önemlisi olan AET antlaşmasının asıl metninde; gümrük birliği, ortak ticaret politikası, ortak ulaştırma politikası, rekabet politikası, para politikasındaki sınırlı işbirliği ve makroekonomik politikaların koordinasyonu maddeleri bulunmaktadır. AET antlaşmasının ek kısımlarında ise; gümrük tarife listeleri, deniz aşırı toprak listeleri ve benzeri konulara yönelik çok uzun deklarasyon ve protokoller yer almaktadır. Üstelik bazı protokol ve deklarasyonların genel amacı, üye ülkelerin ulusal siyasi çıkarlarına yöneliktir. Antlaşma ayrıca bölgesel kalkınma ve diğer modernizasyon projeleri için ucuz krediler sağlamak üzere bir Avrupa Yatırım Bankası kurmaktadır. Üye ülkeler bu şekilde; çabalarının, daimi bir refah ortamı adına olduğunu doğrularlar.
Son olarak şuna değinmek gerekir ki; Roma Antlaşması Avrupa Birliği’nin yürüttüğü politika ve aldığı kararlar için hâlâ yasal temeli oluşturmaktadır
Ayça Pak
TUİÇ Stajyeri
Kaynakça
1) Bache, Ian, Stephen George, and Simon Bulmer, Politics in the European Union, Oxford University Press, 2011
2) Dedeoğlu, Beril, Dünden Bugüne Avrupa Birliği, Boyut Kitapları, 2003
3) Dinan, Desmond, and Hale Akay, Avrupa Birliği Tarihi, Kitap Yayınevi, 2009
4) Web Adresi: http://arsiv.salom.com.tr/news/print/8537-Roma-Antlasmasindan-Avrupa-Birligine.aspx, Erişim Tarihi: 02.07.2014
