Avrupa’nın güvenlik mimarisinde önemli bir gelişme olarak kaydedilen, Türkiye ve Yunanistan’ın Almanya liderliğindeki Avrupa Hava Kalkanı Girişimi’ne (European Sky Shield Initiative – ESSI) katılımı, bölgesel savunma işbirliğinde yeni bir sayfa açıyor. Berlin’den yapılan açıklamaya göre, bu hamle ile girişime katılan ülke sayısı 21’e yükseldi. NATO savunma bakanları zirvesinde duyurulan bu gelişme, Avrupa’nın hava savunma kabiliyetlerinin ortaklaşa temin edilmesi ve sistemler arası işbirliğinin artırılmasını hedefleyen bir girişimin parçası.
Almanya Şansölyesi Olaf Scholz tarafından Ağustos 2022’de başlatılan ESSI, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları karşısında Avrupa’nın savunmasızlığını gidermeyi amaçlıyor. Scholz, Aralık 2022’de yaptığı açıklamada, planın beş yıl içinde tam anlamıyla geliştirilmesini umduğunu belirtmişti. Bu sürecin ardından Alman parlamentosu, İsrail yapımı Arrow-3 anti-balistik füze sistemlerinin yaklaşık 4 milyar Euro karşılığında satın alınmasını onayladı.
Türkiye ve Yunanistan’ın bu girişime katılımı, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO ortaklarını ittifakın harcama hedeflerine ulaşmamakla eleştirdiği bir dönemde gerçekleşti. NATO Genel Sekreter Yardımcısı Mircea Geoană, bu girişimin, müttefiklerin savunma harcamalarına ilişkin taahhütlerini somut savunma kabiliyetlerine dönüştürdüğünü ve Avrupalı müttefiklerin adil yük paylaşımına olan net taahhütlerini gösterdiğini belirtti.
ESSI’nin mimarisi, NATO’dan bağımsız olarak Avusturya ve İsviçre gibi tarafsız ülkeleri de içeriyor. Türkiye Savunma Bakanı Yaşar Güler, bu adımın NATO’nun ihtiyaçlarını karşılama yolunda önemli bir adım olduğunu ve Türkiye’nin bu girişime geniş ulusal kaynaklarıyla katkıda bulunmaya hazır olduğunu ifade etti. Ancak Türkiye’nin daha önce Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın alması, Sky Shield Girişimi’nin diğer üyeleriyle olan uyumluluğu konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Türkiye ve Yunanistan arasındaki bu işbirliği, iki ülke arasındaki uzun süreli rekabet ve Ege Denizi’ndeki sınır çizgileri üzerine devam eden anlaşmazlıklar göz önünde bulundurulduğunda, bölgesel güvenlik ve işbirliği açısından önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Bu gelişme, Avrupa’nın savunma kapasitesini güçlendirirken, aynı zamanda bölgesel işbirliğini ve dayanışmayı teşvik eden bir platform sunuyor.
Avrupa Hava Kalkanı – Avrupa Hava Kalkanı – Avrupa Hava Kalkanı – Avrupa Hava Kalkanı
